Visietekst “Er bestaan geen economische problemen, ... enkel oplossingen”

definitieve versie goedgekeurd op ALV 25/03/06

Stelling 1

Intergenerationele solidariteit is voor Jong Spirit het uitgangspunt bij de noodzakelijke hervormingen in de sociale zekerheid, de arbeidsmarkt en de economische structuren in het algemeen. Iedere generatie is immers gebruiker, conservator en potentiële verbeteraar van het gemeenschappelijke natuurlijke, ecologische en culturele erfgoed van de mensheid. Een rechtvaardige verdeling van de lusten en lasten tussen de generaties is daarbij het doel.

Werkloosheidsuitkeringen moeten volgens Jong Spirit worden uitbetaald door een neutrale en klantvriendelijke overheidsinstantie. Het kan niet dat vakbonden essentiële sociale-zekerheidsrechten inhouden wegens achterstallige betalingen van het lidgeld. Voor de jonge links-liberalen zou de sociale zekerheid voor iedereen op een gelijke manier toegankelijk moeten zijn.

België is het enige land ter wereld waar vakbonden instaan voor de uitbetaling van werkloosheidsuitkeringen. Enkel wie aansluit bij een vakbond kan rekenen op een goede service; de Hulpkas voor Werkloosheidsuitkeringen biedt een minimale dienstverlening. Oneerlijk, vindt Jong Spirit.

Geen enkel argument verantwoordt waarom de vakbonden een tussenschakel moeten zijn bij de uitbetaling van de uitkeringen. De RVA beschikt over alle nodige informatie en zou deze taak kunnen overnemen. Het mag niet afhangen van het lidmaatschap van de vakbond of je nu sneller je geld krijgt of niet.

Jong Spirit heeft niets tegen vakbonden, die een essentiële rol vervullen in de verdediging van de belangen van de werknemers. Maar het is toch wel een vreemde situatie dat hoe meer werklozen er zijn, hoe meer inkomsten de vakbonden krijgen voor hun administratie. Deze tegenstrijdigheid van belangen moet worden opgeheven.

Jong Spirit betuigt zijn steun aan schepen van Jeugd en Burgerlijke Stand Wouter Van Bellingen in zijn wil om eenvoudigweg zijn wettelijke taak te kunnen uitoefenen. Zonder de controverse op de spits te willen drijven, is dit incident voor Jong Spirit wel de aanleiding om de vraag te stellen waarom dergelijk racisme nog steeds kan bestaan in Vlaanderen.

Jong Spirit is geschokt door de reacties van een minderheid die de houding van de betrokken koppels in Sint-Niklaas als normaal en zelfs als een democratisch ‘recht’ beschouwt. Je huidskleur of afkomst, een handicap, een geaardheid, het zijn zaken waar je niet voor kiest, maar die gewoon onderdeel vormen van iemands persoon. Het is tegelijk onbegrijpelijk en triest dat deze eigenschappen voor een aantal mensen een reden zijn om te discrimineren. Een deel van Vlaanderen heeft een wereldbeeld dat niet strookt met de veelkleurige realiteit.

Jong Spirit-voorzitter Thomas Leys verwacht méér van de overheid: “Sommige ministers, zoals Marino Keulen, leggen te eenzijdig de nadruk op enkel inburgering en koppelen dit steeds aan fenomenen als overlast. Over de houding bij de autochtone bevolking wordt zelden gesproken. Leven in diversiteit vergt nochtans inspanningen van iedereen en is op termijn een positief verhaal. In die zin hebben we ook veel meer vertrouwen in de initiatieven van minister Bert Anciaux die met zijn beleid van interculturalisering moedige stappen zet in de vrijetijdssectoren.”

De politiek moet de bevolking de realiteit van de diversiteit onder ogen doen zien. Net zoals we kordate taal verwachten over vergrijzing, klimaatverandering of globalisering, moet men zonder pleinvrees de kaart van de diversiteit trekken. Jong Spirit is daarom ook tevreden dat een aantal steden zoals Leuven en Antwerpen hebben gekozen voor het aanstellen van een schepen van diversiteit. Daarnaast hoopt Jong Spirit dat het voor dit jaar aangekondigde ‘nationale actieplan tegen racisme’, waar alle regeringen aan meewerken, zeer krachtige beleidslijnen zal bevatten.

Jong Spirit vindt het jammer dat de federale verkiezingen midden in de examenperiode worden georganiseerd en ondersteunt de kritiek van de studentenkoepels. De links-liberale jongeren willen duurzame oplossingen om te garanderen dat iedereen op een volwaardige manier kan deelnemen aan het democratisch proces. Stemmen via internet biedt alvast een oplossing.

Voor blokkende studenten zijn verkiezingen in juni allesbehalve leuk. In 2009 zullen de regionale en Europese verkiezingen overigens ook plaatsvinden op 14 juni omdat dat zo is afgesproken per verdrag. Daarom moeten er structurele oplossingen komen die het stemmen voor bepaalde groepen kan vergemakkelijken.

Zo beschikt vanaf 2009 iedere Belg over een elektronische identiteitskaart. Daarmee beschikt ons land over het meest geavanceerde en veilige systeem voor elektronische identificatie van de wereld. Naast e-government, moet ook e-democracy een realiteit worden. Het stemmen via internet, via de nodige veiligheidswaarborgen, is een realistische piste.

Daarom pleit Jong Spirit om reeds in 2007 het stemmen via internet mogelijk te maken voor die groepen die via een attest een geldige reden hebben om een volmacht te geven (bv. studenten, personen die om beroepsredenen in het buitenland verblijven,…). Deze ervaringen kunnen dienen om in 2009 het stemmen via internet te veralgemenen.

Daarnaast willen de jonge links-liberalen ook andere methoden promoten om het stemmen gemakkelijker te maken, bijvoorbeeld het stemmen per brief (dat nu reeds bestaat voor Belgen in het buitenland) en mobiele stembureaus. Ook worden de openingsuren van de stembureaus best verruimd, zoals dat in de meeste andere Europese landen gebeurt.

De laatste vrijdag voor de kerstvakantie ontvangen tienduizenden leerlingen hun schoolrapport. Jong Spirit vindt dit ook een goede gelegenheid om een rapport inzake leerlingenrechten uit te reiken aan het vrij onderwijs. Vorige week nog liet een enquête van Klasse zien dat 14- tot 18- hun school buizen op het vlak van participatie op schoolniveau. Maar ook andere leerlingenrechten, zoals het inschrijvingsrecht of het recht om een piercing te dragen, komen vaak onder druk te staan in het vrij onderwijs.

Jong Spirit wil met de actie niet enkel het vrij onderwijs met de vinger wijzen, maar stelt wel vast dat het overgrote deel van de leerlingen les volgt in scholen van het vrije net. Bovendien stond het vrij onderwijs altijd afkerig tegen vormen van formele participatie op school en het vaststellen van de rechten van leerlingen. Het vrij onderwijs draagt dus een verpletterende verantwoordelijkheid in de opvoeding van nieuwe generaties. Het is echter zeer belangrijk dat jongeren al vanaf jonge leeftijd bewust leren omgaan met participatie en dat zij bovendien ook ten volle worden erkend als onderwijsactor.

De vrijheid van onderwijs mag volgens Jong Spirit niet gebruikt worden om evidente rechten van leerlingen te beknotten. Het recht om een levensbeschouwelijk onderwijsproject te kiezen maakt het niet onmogelijk om een democratisch schoolbestuur te realiseren. Hoewel leerlingenraden verplicht zijn en hun vertegenwoordigers in een aantal gevallen om advies wordt gevraagd, is het zelden zo dat leerlingen ook echt meebeslissen. In de Klasse-enquête krijgt de school daar gemiddeld een score van 4,6 op 10. Positief is wel dat de inspraak op klasniveau

Leerlingen hebben volgens de jonge links-liberalen ook dringend nood aan duidelijk statuut, waarin de rechten en plichten van leerlingen en school tegenover elkaar zijn vastgelegd. Al te vaak staan leerlingen in een zwakke positie tegenover het schoolbestuur, waardoor er een gevoel heerst van machteloosheid of willekeur. Denk aan het geval van de leerlinge met een piercing in het Sint-Catharinacollege in Geraardsbergen. Een leerlingenstatuut zou onder meer regels vastleggen inzake het schoolreglement, aanwezigheid en examens, discipline, het klachtrecht van leerlingen, waarborgen omtrent de kwaliteit,… Jong Spirit verwacht binnenkort een initiatief van Vlaams minister Frank Vandenbroucke.

Voor Jong Spirit is het belangrijk dat jongeren ten volle kansen krijgen in het onderwijs, zowel in het verwerven van kennis en competenties als in het deelnemen aan het democratische schoolleven. Jong Spirit-voorzitter Thomas Leys: “Minder dan zes op de tien 15-jarigen noemt de school een plek waar men zich kan thuis voelen. Er is dus iets pluis in ons onderwijs. Vandaag krijgt het onderwijs een slecht kerstrapport. Maar zoals ieder rapport is dit het eindpunt niet; er is ruimte voor verbetering. We nodigen daarom alle onderwijsnetten uit om zich constructief op te stellen en de participatiegedachte te omarmen.”

Dit weekend zal een delegatie van drie leden van Jong Spirit afreizen naar Israël. Ze treffen daar voorbereidingen voor een ruimere missie naar onder meer de Palestijnse gebieden, die in 2007 zou kunnen plaatsvinden. Samen met lokale partners, en de D66-jongeren, wil Jong Spirit zo een dialoog tot stand brengen over de conflictsituatie in het gebied. De delegatie bestaat uit Thomas Vanbiervliet (ondervoorzitter en internationaal secretaris Jong Spirit), Wouter Van Bellingen (lid van Jong Spirit en toekomstig schepen van Sint-Niklaas) en Tom Peeters (directeur Jong Spirit).

Afgelopen zaterdag heeft in Gent de algemene ledenvergadering van Prego de beslissing genomen om te kiezen voor een nieuwe naam: Jong Spirit. Daarmee wil de links-liberale politieke jongerenorganisatie duidelijk uitdrukken waarvoor men staat. Verder werd onder meer een visietekst over democratie besproken en een solidariteitsmotie met VW Vorst gestemd. Zeer gesmaakt was ook de discussie met Lousewies van der Laan, uittredend fractievoorzitter van D66.