Vorige week zegde de Vlaamse regering steunmaatregelen toe aan General Motors met als doel de Opel-vestiging in Antwerpen open te houden. Het was de zoveelste maatregel van Peeters I die als protectionisme kan gecategoriseerd worden. Mathias De Clercq stelde afgelopen vrijdag (30/01) op deze opiniepagina's al dat “protectionisme nog nooit geleid heeft tot een duurzame oplossing en welvaartsontwikkeling”. Dat hij gelijk heeft, is overduidelijk. Maar dat zijn partij, Open Vld, deel uitmaakt van de Vlaamse regering, lijkt het jong Gents Kamerlid bewust te vergeten.

De steunmaatregelen die de Vlaamse regering de laatste weken getroffen heeft, zijn regelrecht protectionistisch te noemen. Men zou zelfs verder kunnen gaan en het over economisch nationalisme hebben. Dit is overigens niet nieuw. Na de Wall Street-crash van 1929 waaide er ook een wind van economisch nationalisme door Europa. Uiteraard waren de omstandigheden in de jaren dertig anders; de mondiale economische integratie was nog bijlange niet zo ver doorgeslingerd als vandaag, maar de oplossing voor de crisis van toen wordt ook vandaag toegepast: ze exporteren naar het buitenland.

Dit kan op korte termijn misschien leiden tot het behouden van enkele duizenden jobs, maar het zal op de lange termijn weinig zoden aan de dijk leggen. De tragische realiteit is immers dat deze arbeidsplaatsen in de toekomst hoe dan ook verloren zullen gaan. Bovendien geven de steunmaatregelen de indruk dat de overheid Vlaanderen/België kan afschermen van de quasi mondiale recessie. Dat is niet zo en dus moet er een structureel, toekomstgericht beleid worden gevoerd, met de nadruk op gerichte lastenverlagingen en een forse investering in Onderzoek & Ontwikkeling.

Bepaalde lastenverlagingen zullen automatisch nieuwe multinationale ondernemingen aantrekken. Daarnaast zullen in eigen land de kmo's het hoofd makkelijker boven water kunnen houden en zullen er meer mensen beginnen te ondernemen. Het behoeft geen tekening dat bovenstaande potentiële ontwikkelingen zullen bijdragen tot een enorme jobcreatie en dus tot een échte relance van onze economie. Naast het verlagen van sommige lasten, moet er zo mogelijk nog een grotere inspanning worden gedaan om het deel van het Bruto Regionaal Product van Vlaanderen dat naar Onderzoek & Ontwikkeling (O&O) gaat, gevoelig te verhogen. De Europese Commissie legde in 2000 in Lissabon enkele streefdoelen vast, o.a. wat betreft het aandeel van het BNP dat naar O&O moet gaan: tegen 2010 zou dit 3% moeten bedragen. Twee weken geleden echter werd met grote trom aangekondigd dat Vlaanderen deze 3% zou bereiken in ... 2020. Vlaanderen mag wat mij betreft wat vroeger in actie schieten. Iedereen weet toch dat investeringen in O&O automatisch leiden tot het ontwikkelen van producten of productieprocessen met een grotere meerwaarde? Door de ontwikkeling van deze nieuwe -liefst milieuvriendelijke- producten ontstaan er vanzelf nieuwe sectoren met nieuwe ondernemingen en nieuwe jobs, waardoor er weer werkzekerheid is voor enkele decennia.

Het mag dus duidelijk zijn dat ik Mathias De Clercq enerzijds bijtreed wanneer hij verkondigt dat de oplossingen die de Vlaamse regering aanreikt, niet de juiste zijn. Anderzijds wil ik De Clercq er wel even aan herinneren dat het zijn partij is, Open Vld, die Vlaanderen meebestuurt. Zij zijn dus ook verantwoordelijk voor dit soort maatregelen, die allesbehalve liberaal te noemen zijn. Daarnaast moet ook vermeld worden dat (Open) Vld al sinds 2001 de Vlaamse minister voor Innovatie en Wetenschap levert (Van Mechelen, Moerman, Ceysens) en sinds 2003 de federale minister van Economie (Verwilghen, Van Quickenborne). De Clercq moet misschien maar eens eerst zijn eigen partij overtuigen dat het anders kan en moet.

Overigens, de reden waarom Open Vld akkoord gaat met de steun voor General Motors -en dus even afstapt van haar liberale principes- is ongetwijfeld dezelfde als de reden waarom Sp.a en CD&V deze steun willen verlenen: de verkiezingen komen er aan en geen enkele van de klassieke machtspartijen wil het verwijt krijgen dat ze enkele duizenden jobs hebben laten verdwijnen. (Wie weet hadden ook de respectievelijke vakbonden tussen pot en pint al eens het woord “staking” laten vallen – je weet maar nooit). Dat deze hulp zonder voorwaarden aan multinationals een aanzienlijke impact kan hebben op de begroting en op de toekomst zal de klassieke partijen niet al te veel kunnen schelen. De volgende generaties kunnen toch nog niet stemmen...

Thomas Vanbiervliet - Voorzitter L²
Jefrey Van der Straeten - politiek secretaris L²