Opwarming van de aarde? Zever, Gezever!
Of toch niet?
Het klimaat en vooral de klimaatswijziging is dezer dagen razend actueel, wereldleiders zijn bijeen te Kopenhagen om een vervolg te breien aan het twaalfjarige Kyoto-protocol. L² UGent werpt hier een kritische blik op en spuit zijn mening!
L² Ugent geeft enkele cijfers:
- “Sinds het begin van de 20e eeuw nam de gemiddelde oppervlaktetemperatuur op aarde met 0,6°C toe. In Europa zelfs met 1°C. Deze verandering is ongewoon, zowel in omvang als in snelheid. Ze overtreft ruimschoots de natuurlijke klimaatfluctuaties van de laatste 1000 jaar.” (Het Vlaams Klimaatsbeleidsplan 2006-2012, oktober 2006).
- De opwarming van de aarde kan de wereldeconomie zo’n 5.500 miljard euro per jaar kosten als regeringen wereldwijd de komende tien jaar geen radicale maatregelen nemen. De maatregelen moeten niet meer dan 1 procent van het mondiale bruto binnenlands product kosten, maar als er niets gedaan wordt kunnen klimaatveranderingen de wereldeconomie evenveel gaan kosten als beide wereldoorlogen samen.”
(Sir Nicolas Stern, Hoofdeconoom Britse regering, november 2006)
- In Vlaanderen bestaan er vandaag meer dan 2.000 federale, Vlaamse, provinciale of gemeentelijke maatregelen die uitgaan van de overheid of de netbeheerder om energie te besparen. Elk hebben ze een eigen reglement, en niet zelden overlappen ze elkaar.
L² UGent heeft antwoorden:
Sociaal-liberalen leven met het oog op morgen en op de toekomst met zijn volgende generaties. Daarom moeten we hoogdringende hervormingen durven doorvoeren met als doe de, door menselijke activiteit gecreëerde, klimaatsverandering tegen te gaan. We kiezen resoluut voor een groene economie, via grote investeringen in onderzoek en ontwikkeling van nieuwe en betere processen om alternatieve energie op te wekken. Dit levert in eerste instantie veel jobs op voor onderzoekers. Door te kiezen voor milieuvriendelijke productieprocessen en producten zal Vlaanderen/Europa een voorsprong nemen op de rest van de wereld, waardoor er honderdduizenden nieuwe, duurzame jobs gecreëerd worden. Economie en ecologie gaan wel degelijk samen. Maar dan moeten we er ook in investeren.
Nog een voordeel is het feit dat men zowel Vlaanderen en Europa op deze manier veel minder afhankelijk maakt van de grote spelers op de markt zoals Rusland of het olierijke midden-oosten.
- Hernieuwbare energie
Wij verwerpen de 4de generatie van kerncentrales en willen dan ook dat er werk gemaakt wordt van een gefaseerde kernuitstap. Het is dan ook aangewezen om het onderzoek en de ontwikkeling van alternatieve energiebronnen meer (financiële) middelen te geven. Een eerste stap in de goede richting zou de oprichting van EURONEW zijn.
- Energiebesparing
De beleidsfocus van onze regering moet geleidelijk aan verschuiven van het promoten van milieuvriendelijke woningen, over de passiefwoning, naar het omturnen in productiewoningen. Een dergelijke woning staat zelf op milieuvriendelijke wijze in voor zijn elektriciteitsnet en levert het overschot aan het elektriciteitsnetwerk. Bij renovatiewerken zou er ook een gratis en verplichte energie-audit van uit de overheid moeten komen.
- Reductie van CO2 en mobiliteit
De Vlaamse Overheid dient een slimme kilometerheffing in te voeren op basis van milieu- eigenschappen van de wagen, het tijdstip en de plaats. Deze drastische ingrijp moet dan ook gefaseerd gebeuren: eerst de vrachtwagens, nadien bestelwagens, bedrijfswagens en als laatste particuliere wagens.
Het openbaar vervoer moet veel meer gepromoot worden maar deze dient dan ook veel meer op elkaar afgestemd te worden. Treinen, bussen, trams en taxis moeten perfect op elkaar afgestemd worden, ook ‘s nachts.
- Vervuiling
Bij de levering van een goed of dienst dient in de betaalde prijs een percentage ingecalculeerd zijn rekening houdend met de impact op het milieu. Zo ontraad je het gebruik van vervuilende goederen of diensten en voorkom je dat de vervuiler zijn verantwoordelijkheid ontloopt. Simpel gezegd worden milieuvriendelijke goederen of diensten goedkoper, de meer vervuilende worden dan weer duurder.
L² UGent biedt woord en wederwoord:
“Het nastreven van de Kyoto-norm heeft negatieve gevolgen voor onze economie”.
Dit is niet correct. Via zware investeringen in groene, nieuwe energiebronnen en in groene, nieuwe producten en productieprocessen, zal de EU een concurrentieel voordeel bekomen. Nieuwe sectoren zullen ontstaan, met nieuwe bedrijven die honderdenduizenden banen zullen creëren, zowel voor laag- als hoogopgeleiden.
Is kernenergie niet de oplossing voor het probleem? Het stoot geen CO2 uit en de centrales zijn afgeschreven, wat voor goedkope energie zorgt?
Kernenergie kan gebruikt worden om de energievoorziening aan te vullen, indien de energieproductie uit alternatieve energiebronnen nog niet 100% van de behoeften bevredigt. L² trekt resoluut de kaart van alternatieve energiebronnen. Dat is het meest toekomstgericht en bovendien is het beter voor het klimaat.
Kernenergie heeft trouwens heel wat verborgen kosten:
Gezondheidsrisico: Kernenergie houdt permanente risico’s in die van een andere rangorde zijn dan de gevaren van andere industriële activiteiten. Radioactieve pollutie raken we pas over duizenden of zelfs honderdduizenden jaren kwijt. (b.v. jodium-131 verliest na 8 dagen de helft van zijn straling en is na ca. 80 dagen bijna volledig uitgewerkt, maar plutonium-239 heeft 24.400 jaar nodig om de helft van zijn straling te verliezen en is pas na bijna een kwart miljoen jaar uitgewerkt).
Radioactief afval is één van de meest problematische aspecten van kernenergie. Jarenlang onderzoek heeft nog steeds geen veilige techniek opgeleverd die bescherming biedt tegen het stralingsgevaar van kernafval. Kernenergie produceert afval dat nog honderdduizenden jaren radioactief blijft. Kunnen wij het afval gedurende 240.000 jaar veilig opbergen? Wie wil zich verantwoordelijk stellen voor een probleem waarmee we de komende 6800 generaties opschepen? Hoe kun je een waarschuwingssysteem opstellen dat lang genoeg meegaat? En wie gaat opdraaien voor de kosten van de beveiliging van de bergingssites gedurende al die tijd?
Uraniumrisico: Uraniumerts is de grondstof voor kerncentrales. De grootste producenten van die stof zijn Canada (28% van de wereldwijde productie), Australië (23%), Kazachstan (10,5%), Rusland (8,2%) en Namibië en Niger (beiden 7,5%). Net als voor fossiele brandstoffen is Europa dus ook voor de aanvoer van uranium bijna volledig afhankelijk van landen buiten de EU. Hoewel de verstandhouding met vele van de Uranium producerende landen op dit moment goed is, is er geen garantie dat dit ook zo in de toekomst zal blijven.
Uranium is als grondstof ook eindig. Het International Atoomagentschap (IAEA) wijst erop dat met Uranium als enige splijtstof voor kerncentrales en met het huidige verbruik nog voor vijftig jaar voorhanden is. Naarmate Uranium schaarser wordt en moeilijker te delven zal ook de prijs naar boven gaan.
Veiligheidsrisico: Afgezien van het risico op ongevallen vormen nucleaire installaties gevaarlijke strategische doelwitten in oorlogen of bij terroristische aanslagen. Installaties voor energievoorziening vormen bij conflicten een belangrijk strategisch doelwit.
Aansprakelijkheid: In de meeste bedrijfstakken zijn risico’s gedekt door een verzekering. De ondernemer betaalt premies die gebaseerd zijn op een risicoanalyse. Productieprocessen met een verhoogd risico kennen meestal hoge verzekeringspremies waardoor de productiekosten toenemen.
In de EU is de maximale aansprakelijkheid van nucleaire ondernemers vastgelegd in een tweetal verdragen; de Parijse Conventie over Aansprakelijkheid van Derden en de Brusselse Conventie in Aanvulling op de Parijse Conventie. Hoewel de aansprakelijkheidskosten in 2004 naar boven werden bijgesteld tot 700 miljoen Euro is dit bedrag volstrekt ontoereikend in geval van een serieus ongeluk met een kerncentrale. In de VS is de aansprakelijkheid beperkt op grond van de Price-Anderson Act, waarin wordt bepaald dat een energiebedrijf in geval van een ongeluk met een kerncentrale maximaal $9.1 miljard hoeft te betalen. De rest van de kosten komen voor rekening van de overheid.
Omdat kernenergieondernemers zich slechts hoeven te verzekeren tot een overeengekomen aansprakelijkheidsniveau blijft de prijs van kernenergie kunstmatig laag. Bovendien zal in geval van een ongeluk het grootste deel van de kosten worden afgewenteld op de overheid, en dus uiteindelijk de belastingbetaler. Zonder aansprakelijkheidsbeperking zou de prijs van elektriciteit uit kerncentrales aanzienlijk stijgen.
Ontmanteling van oude kerncentrales: Tot op heden zijn nog niet veel nucleaire installaties ontmanteld, maar in de komende jaren zullen heel wat installaties aan het einde van hun levensduur komen en dus gesloten worden. Uit ervaring o.a. in de Verenigde Staten blijkt dat dit een extreem duur proces is. Zo was de kostprijs voor de ontmanteling van de Yankee Rowe nucleaire reactor in Massachusetts geraamd op 120 miljoen $, maar de uiteindelijke kostprijs kwam uit op ongeveer 450 miljoen $.
