De abstracte plaats waar kopers (consumenten) en verkopers (producenten) met elkaar in contact treden, noemen we een markt. Een vrije markt is een geïdealiseerde markt, waar alle economische besluiten en acties die door individuen genomen worden betreffende  de overdracht van geld, goederen en diensten, vrijwillig zijn, en daarom verstoken zijn van dwang en diefstal.

Door het streven naar eigenbelang van de betrokken actoren ontstaat er op een dergelijke markt één prijs voor een bepaald goed of dienst en zorgt voor de coördinatie van de economische beslissingen. De stijging van de prijs, duidt bijvoorbeeld op een tekort. Het zet mensen ertoe aan om minder van dat product te consumeren en de ondernemingen om meer ervan te produceren. Een prijsdaling duidt dan weer op een overschot. Het zet mensen ertoe aan om meer te consumeren, terwijl ondernemingen in dat geval minder zullen produceren. Prijzen zijn in dat opzicht een goedkope bron van informatie.

De meeste economieën met een dergelijk marktsysteem zijn evenwel niet zuiver. Zo speelt de overheid in bijna alle vrije markteconomieën een belangrijke rol bijvoorbeeld op vlak van regulering met betrekking tot kwaliteit, milieu, veiligheid, informatie, ... Bovendien corrigeert de overheid ook de resultaten van de markteconomie met het oog op een billijke inkomensverdeling. Om ons economisch systeem aan te duiden, gebruiken we daarom dikwijls de termen gemengde economie of sociale markteconomie